Yakınlık

Kimlere yakınsınız? Yakınlıklar hep iyi, mesafeler hep ağrılı mıdır? İyi Hissetmek'in 31. sayısı yakınlığı şema terapi gözüyle ele alıyor: en çok istediğimiz ama en çok korktuğumuz, görülmeyi ve kırılganlığı göze almayı gerektiren bir deneyim olarak. Dr. Alp Karaosmanoğlu ile söyleşi dâhil yirmi üç yazı; öyküler, on iki filmlik bir seçki, bir plak, bir kitap ve bir şema bulmacası bu sayıda. Dergi ekibine katılan çok sayıda yeni yazar da okurla tanışıyor.

Bu sayıda

Editörden Mektup · s. 1
Gülşah Sütlüoğlu
Bir yıllık aranın ardından editörlüğe dönüş, yeni yazarlarla büyüyen ekip ve “Yakınlıklarınızı siz mi bitirirsiniz?”, “Hangi yakınlıklar için ‘iyi ki’ hangileri için ‘keşke’ dersiniz?” gibi okurun kendine sorması için bırakılan sorular.

“İyi Hissetmek, Sürekli Mutlu Olma Hâli Demek Değildir” · Dr. Alp Karaosmanoğlu ile Şema Terapi, ‘Katmanlı Zihin Modeli’ ve yakınlık üzerine · s. 3
Söyleşi: Güliz Şan Etgür
Dergimizin genel yayın yönetmeni Dr. Alp Karaosmanoğlu; Şema Terapi ile tanışmasını, Psikonet Yayınları'nın klinik bir ihtiyaçtan doğuşunu, Katmanlı Zihin modelini, “burkulmuş bilek” benzetmesini, önerdiği Saygısal Yoksunluk şemasını ve yakınlığın neden hem en çok istenen hem en çok korkulan şey olduğunu anlatıyor.

Hastalıklaştırmaktan Uzak Hissedememekten Yakın · s. 8
Gülşah Sütlüoğlu
Hissedememek bir hastalık mı, yoksa kimi zaman hayatta kalmanın bir yolu mu? Anhedoniyi hastalıklaştırmadan, duyularımızı işgal eden kentler, Duyguları Bastırma şeması ve Kopuk Korungan üzerinden düşünen ve terapi odasındaki insan insana yakınlığa uzanan bir deneme.

Bu Kadar Yakınız, Niye Bu Kadar Uzağız · s. 10
Güliz Şan Etgür
Sürekli bağlantıdayız ama içten içe kopuğuz: bağlantı başka, yakınlık başka. ‘Her’ ve ‘Lost in Translation’ filmlerinden Stoacıların oikeiosis kavramına ve e. e. cummings'in yağmurun küçük ellerine, önce kendine yakınlaşmak üzerine bir yazı.

Yaşan(a)mayan Yakınlıklar · s. 13
Berk Omay
Anne karnından seksen dokuz yaşına, yakınlıktan kaçınarak geçmiş bir ömür, birinci ağızdan. Duygusal Yoksunluk, Kusurluluk, Terkedilme ve Sosyal İzolasyon şemalarının yıllar içinde nasıl yerleştiğini ve kaçıngan yanın bedelini anlatan bir öykü.

Tutuşur Efendim · s. 16
Dr. Ece Eken
Yaklaşırsa insan insana tutuşur. Yanmaktan korkup ötekini ölçüp tartan, kırmızı bayraklardan kaçan birine seslenen şiirsel bir metin: Kusurluluk, Yüksek Standartlar, Statü Arayıcılık ve Cezalandırıcılık şemaları ve ötekinin aynası.

Maskelerin Ardında Görünme Cesareti · Yakınlık, kırılganlık ve maskelerin ardındaki gerçek benlik üzerine · s. 18
Melisa Yücel
Bir yanımız “beni gör” diye haykırırken öteki görülmenin çıplaklığından kaçar. Kusurluluk / Utanç şemasının taktırdığı maskeler, Eleştirel ve Talepkâr Ebeveyn'in sesleri ve Sağlıklı Yetişkin'in İncinmiş Çocuk'a “Seni görüyorum” diyebilmesi.

Yakınlık ve İncinmiş Çocuk: Romantik İlişkilerde Geçmişin İzleri · s. 20
Cansu Erdoğan
Çift terapisinden tanıdık bir dans: biri yaklaştıkça öteki uzaklaşır. Şema kimyası, kuşaklararası aktarılan ilişki örüntüleri, İncinmiş Çocuk ve Dürtüsel Çocuk modları ve bağ ile sınırı birlikte taşıyabilen Sağlıklı Yetişkin üzerine.

Kapının Önünde Hazır Bekleyen Bavul · “Bazen insan kapının önünde duran bavulu, gitmek için değil; kalmanın ne kadar riskli olduğunu unutmamak için hazır tutar.” · s. 22
Büşra Keleş
Hep emanet bavullarla yolculuk etmiş Züleyha, sevgilisinin başka bir kadınla mesajlaştığını öğrenince kendine kocaman bir bavul alıp kapının önüne koyar. Terkedilme / İstikrarsızlık, Kusurluluk ve Duygusal Yoksunluk şemaları üzerinden okunan bir öykü.

Yakınlık Korkusunun Anlamı Üzerine · “Yeter ki bir ok saplanınca kalbime / Yalnız olmadığımı söylesin biri” · s. 25
Hasan Avcı
Yalnızlığı ödül gibi gören, yakınlığa özlem duysa da kendi kalesine kapanan insan. Sosyal İzolasyon şemasını Guntrip'in “nötr gözlemci”si ve Şule Gürbüz'ün ‘Coşkuyla Ölmek’ kitabındaki öykü karakterleri üzerinden okuyan bir yazı.

Albayım, Kelimeler!.. · s. 28
Mehmet Tükel
“Yakınlık” demek isteyen ama sözcükleri seçemeyen bir ses. Duygusal Yoksunluk'tan Kusurluluk'a, Terkedilme'den Boyun Eğicilik ve Fedakârlık'a yakınlığın önündeki şemalar ve Oğuz Atay'a selamla, insanın ilk kez saklanmadan durabildiği yer olarak yakınlık.

Yakınlaştıkça Yaralanmak · s. 29
Kemal Erbay Evci
Bir zamanlar birbirinin yarasına merhem olan Arif ile Bahar artık sırt sırta uyuyor. Elektriklerin kesildiği bir gece karanlıkta konuşmaya başlayan iki İncinmiş Çocuk'un öyküsü: şema kimyası, Beklentili Ebeveyn, Kopuk Korungan ve Sağlıklı Yetişkin.

“Sevgi, Emekti” · s. 32
Gamze Dönmez Yürük
Her cümlesinin ardından “Haklı mıyım?” diye soran bir uzak akrabadan çift terapisindeki iç mahkemelere: haklılık büyüdükçe küçülen merak, çiftlerin mod döngüleri ve başlığını ‘Selvi Boylum Al Yazmalım’dan alan bir sevgi tanımı.

Yakınlığın Yamacı · “Kişi uzaklaşmadan nasıl gerçekten yakın olabilir?” · s. 34
Fulya Üstün Yılmaz
Sözcüklerle kurduğumuz ilişkiden yola çıkan yazı, yakınlığı “birinin yamacında olmak” metaforuyla düşünüyor: yanında durmak ama işgal etmemek. Kendimizle Beklentili Ebeveyn'in diliyle kurduğumuz sözde yakınlık ve sınırı bilen Sağlıklı Yetişkin.

Eksik Bir Şey mi Var · s. 37
Pelin Beğenmiş
Ezginin Günlüğü'nün şarkısındaki soru: Her şey tamam ama bir şey eksik. Karşılanmamış bağ kurma ihtiyacını, Yalnız Çocuk ve Kopuk Korungan modlarını ve kaçınma ile İç İçelik arasında gidip gelen yakınlığı ele alan bir yazı.

Işık ve Gölge Arasında: Yakınlık · s. 39
Elif Akan Çelik
Kalabalıklarda ışık saçan ama her yakınlaşmada gölgelerine çekilen biri. Kusurluluk / Utanç şeması, Utanmış Çocuk ve Kopuk Korungan modlarıyla süren yakınlık-uzaklık döngüsü ve kendi gölgesine temas etmeden başkasına yaklaşamamak üzerine bir anlatı.

Yakınlık Cesareti · Bağlanma kuramı ve Şema Terapi açısından yakınlık deneyiminin incelenmesi · s. 41
Elif Aktaş
Yakınlığı temel bir psikolojik ihtiyaç olarak ele alan bir derleme: Sternberg'in üçgen aşk kuramı, Erikson'un yakınlığa karşı yalıtılmışlık krizi, bağlanma kuramı, yakınlıkla ilişkili şemalar ve Gottman'ın “duygusal tekliflere yanıt verme” kavramı.

Kaybolmadan Yaklaşmak · s. 44
Buse Sezen Yılgın
Rilke'nin “iki yalnızlığın birbirini koruması” tanımından yola çıkarak yaklaşma isteği ile kendini kaybetme kaygısı arasındaki gerilim. Gönderilmeden silinen mesajlar gibi danışan örnekleri, İçiçelik şeması ve ilişkide kendisi olarak kalabilmek.

Yakınlığın Zehirli Hâli: İç İçelik · s. 46
Özenç Ertan Öztekin
“Yakınlık olmadan ölürüz.” Bowlby'nin bağlanma kuramından yola çıkarak hayat kurtaran yakınlığı boğan iç içelikten ayıran sınırı eşli dans metaforuyla anlatan ve onarımı yeni, sağlıklı yakınlıklarda gören bir yazı.

Yakınlık İstiyoruz ama Niçin Bu Kadar Zorlanıyoruz · s. 49
B. Ceren Yılmaz
İlişkilerin yoğun, sınırların belirsiz olduğu bir kültürde güçlü görünmeyi öğrenmek. Kusurluluk ve Duygusal Yoksunluk şemaları, kaçma, aşırı telafi ve teslim olma biçimleri; Heidegger ve Kierkegaard eşliğinde görülmeyi göze alabilmek üzerine.

Kendine Yaklaşabilmek · s. 52
Melike Ünüvar Elibol
Yakınlık, kendin olarak kalabilme cesaretiyle başlar. Birbirini incitmeden ısınmaya çalışan kirpiler, iki yetişkinin ve iki İncinmiş Çocuk'un karşılaşması, Kobo Abe'nin maskeleri ve “biz” olabilmek için önce “ben” olabilmek üzerine bir yazı.

Platonik Aşk · s. 54
Yağmur Vardar
Karşılıksız aşk klinik bir tanı değil, ama yıllara yayıldığında tüketici olabilir. Duygusal Yoksunluk, Kusurluluk ve Terkedilme şemalarının uzaktan sevmeyi nasıl sürdürdüğü; ‘Muhteşem Gatsby’den ‘Masumiyet Müzesi’ne ve ‘Her’e örnekler.

(Yakın) Olmak ya da Olmamak, İşte Bütün Mesele Bu! · s. 56
Dilek Demiray Deliormanlı
Dışarıdan her şeyi yerli yerinde görünen Ayşe'nin son sevgilisi “Seni seviyorum ama gerçek seni göremiyorum” diyerek ayrılır. Karşılanmamış ihtiyaçlar ve şemalar üzerinden, Hamlet'in ünlü sorusunu yakınlığı etkin olarak seçmeye taşıyan bir yazı.

Kahve Yanı ‘Özlem’ · s. 58
Yaprak Kılıç
Deniz kenarında kahve içerken “Kimseyi gerçekten özlediğimi hissetmedim” diyen biri ve onu dinleyen anlatıcı. Terkedilme, Duygusal Yoksunluk ve Kusurluluk şemalarının, Kopuk Korungan ve Yalnız Çocuk modlarının ardındaki yakınlık ihtiyacını gören bir öykü.

Köşeler

Bir Plak: ‘Close to You’ (The Carpenters) · s. 60
Cem Çobanlı
1963'te Richard Chamberlain'in seslendirdiği, 1970'te Karen Carpenter'ın yorumuyla dünya çapında üne kavuşan “sessiz bir aşk şarkısı”; Karen Carpenter'ın öyküsü ve şarkının Türkçesiyle.

En iyi 12 ‘Yakınlık’ filmi · s. 61
Dr. Ece Eken
Köprü Üstü Âşıkları'ndan Aşk Zamanı'na, Güneş Sonrası'ndan Can Dostum'a on iki film.

Bir Kitap: Aslı Erdoğan'ın ‘Kabuk Adam’ romanı üzerine · s. 62
Dr. Ece Eken
Karayipler'deki bir yaz okulunda fizikçi anlatıcının Tony ile yakınlaşıp uzaklaşan bağı: yazarın ilk kitabında Sosyal İzolasyon, Duygusal Yoksunluk ve Kuşkuculuk şemalarının izleri.

Şema Bulmacası · s. 64
Gülşah Sütlüoğlu, Mehmet Tükel
Yakınlıkla ilgili düşüncelerin hangi şemadan geldiğini bulduğunuz bulmaca. Çözümü dergide.

Şemanızı Anlamak İster misiniz? · Mod Kavramı Nedir? · s. 66
On sekiz şemanın ve modların kısa sözlüğü.

Bu sayının yazarları

Gülşah Sütlüoğlu, Güliz Şan Etgür, Dr. Alp Karaosmanoğlu, Berk Omay, Dr. Ece Eken, Melisa Yücel, Cansu Erdoğan, Büşra Keleş, Hasan Avcı, Mehmet Tükel, Kemal Erbay Evci, Gamze Dönmez Yürük, Fulya Üstün Yılmaz, Pelin Beğenmiş, Elif Akan Çelik, Elif Aktaş, Buse Sezen Yılgın, Özenç Ertan Öztekin, B. Ceren Yılmaz, Melike Ünüvar Elibol, Yağmur Vardar, Dilek Demiray Deliormanlı, Yaprak Kılıç, Cem Çobanlı

Kapak

Kapakta İngiliz çocuk kitapları ressamı Walter Crane'in (1845–1915) ‘Demeter sevindi, çünkü kızı Persephone yanındaydı’ adlı resmi var: çiçekler arasında el ele tutuşmuş, birbirine bakan anne ve kız. Crane bu resmi Mary Esther MacGregor'un 1914'te yayımlanan ‘The Story of Greece: Told to Boys and Girls’ kitabı için yapmıştı. Resim, dergimizin dört panelli kapak geleneğinde siyah-beyaz, sepya, mor ve renkli dört yorumuyla yer alıyor. Resmin künyesi dergide 15. sayfada.