Mücadele

Mücadele bazen bin bir zorluğu aşarak, bazen de bize rağmen ortaya çıkıp hayatımızı biçimlendiren bir eylem. Mücadele edebilmenin ve edememenin yaşamımızdaki izleri neler? İyi Hissetmek'in 24. sayısı mücadeleyi şema terapi gözüyle ele alıyor: en çok da kadınların mücadelesini, Afife Jale'den Türkan Saylan'a, Frida Kahlo'dan adı bilinmeyen kahramanlara uzanan hikâyeleri ve kadınlara biçilen rollerin şemalarda bıraktığı izi. Yirmi yazı; öyküler, mitler, bir anneye mektup, bir film yazısı, on iki filmlik bir seçki ve bir şema bulmacası bu sayıda.

Bu sayıda

Editörden Mektup · s. 1
Gülşah Sütlüoğlu
Önceki sayının merakından bu sayının mücadelesine: gücün yıkıcı etkilerine karşı yaşamı savunan kadınlar, kanıksanan şiddetin sessiz tanıkları olmayı reddetmek ve küçük taşları yerinden oynatarak büyük kayaları rahatsız etme umudu.

Anıtta Sayı'lmayıncaya Kadar · s. 3
Gülşah Sütlüoğlu
“Efendiler”e seslenen bir haykırış: öldürülen, kaybedilen, duyulmayan kadınlar ve yaşamı inatla savunan Sağlıklı Yetişkin yanları. Şiddetten ölen kadınların adlarını tutan Anıt Sayaç'a ve 1989'daki ‘Mor İğne’ kampanyasına dair kutularla.

Kıvırcık Saçlı Filistinli ‘Cesur Kız’ Ahed Tamimi · Bir cesaret ve mücadele hikâyesi · s. 6
Semanur Konuk Düzgün
On bir yaşında bir İsrail askerine attığı yumrukla “Filistin'in Cesur Kızı” diye anılan Ahed Tamimi: Öfkeli Çocuk ile İncinmiş Çocuk arasında büyüyen bir kızın hapishanede hukuk öğrenmeye ve Sağlıklı Yetişkin'e uzanan yolu.

Ay Toplayan Kızların Sesi · s. 9
Nagihan Coşkun
Ataerkil sistemin dayattığı rollerle Boyun Eğicilik şemasına sıkıştırılan kadınlar ve Sağlıklı Yetişkin'in boyun eğmeyi bırakma gününün geldiğini fısıldaması. Ezîdi Nadia Murad'dan Afgan tekvandocu Zakia Khudadadi'ye, sesini dünyaya duyuran kadınlar.

Mücadele: Bir Varoluş Biçimi · s. 13
Güliz Şan Etgür
Sokakta yaşayan biri, zirveye tırmanan bir dağcı, çocuk yaşta anne olmuş bir köy kadını, göçmen bir kadın, işsiz bir erkek, homofobik bir çevrede büyüyen bir genç: her birinin kendi şemalarına karşı verdiği sessiz savaşla bir varoluş biçimi olarak mücadele.

Milattan Önce Başladı Bu Hikâye · “Nora: En kutsal görevimin ne olduğunu düşünüyorsun?” · s. 16
Dr. Ece Eken
Babil yaratılış destanı Enuma Eliş'te ana tanrıça Tiamat'ı öldürüp tüm kudreti tekeline alan Marduk'tan İnanna'nın Meryem Ana'ya dönüşümüne: Haklılık şeması ve Zorba Çocuk modlarıyla okunan, kadının nesneleştirilmesinin binlerce yıllık hikâyesi.

Dünyayı Değiştiren Sağlıklı Güç: Mücadele · ‘Made in Dagenham’ filmi üzerinden · s. 18
Berk Omay
1968'de Ford'un Dagenham fabrikasında eşit ücret için greve çıkan dikiş işçisi kadınlar: Rita'nın Çaresiz Çocuk'tan Sağlıklı Yetişkin'e dönüşü, Zorba Saldırgan moddaki yönetim ve mücadeleyi saldırıdan ayıran şey.

Kadınlık ile Annelik Arasında: Arzu ve Sınırlar · s. 21
Funda Doğan
Anne-bebek ilişkisindeki “kökensel yas”tan tümgüçlü anne figürüne: anneliği yüceltip kadınsıyı değersizleştiren kültürde Eleştirel mod ve Sağlıklı Yetişkin. Çocuğun, yalnızca anne olan bir kadına değil, kadınsıyı öldürmemiş bir anneye ihtiyacı olduğu üzerine.

Başaçıkamadığın Ne Oldu · s. 23
Şahin Çiftçi
Durmak, beklemek, dayanmak da bir mücadele değil mi? Dayanıksızlık ve Boyun Eğicilik şemalarından Kızgın Çocuk'un “Beni görün!” haykırışına ve sahneye çıkan ilk Müslüman Türk kadın oyuncu Afife Jale'nin mücadelesine.

Bulmak Zorundayız · s. 26
Berfin Akannaç
Mahalledeki köpekler, sigara yakan manav amca, fazla su verilen bitkiler, erken büyütülmüş çocuklar ve ezbere siyasi mücadeleler: mücadele sandığımız şeyin ne zaman bir şema başetme yolu olduğunu soran ve kendi mücadelemizi bulmaya çağıran bir yazı.

Oyunbozanların Hakikati · s. 29
Gamze Dönmez Yürük
‘The Lost Daughter’dan ‘tradewife’ akımına ve manosfere: kadınların yükünü yalnızca Fedakârlık ya da Yüksek Standartlar şemasıyla açıklamanın eksikliği ve Sara Ahmed'in “oyunbozan” feministi gibi Uyumlu Teslimci'den Sağlıklı Yetişkin'e geçiş.

Kardelenlerin Savaşçısı Türkan Saylan · s. 34
Ecem Doğanay Pıçak
Cüzzamla, cehaletle ve eşitsizlikle savaşan hekim Türkan Saylan: Teslim olduğu Fedakârlık şemasının kendi çocuklarına yansıması ve Karamsarlık, Dayanıksızlık, Boyun Eğicilik şemalarına “dur” diyen Sağlıklı Yetişkin yanı; kızlara yazdığı mektupla.

Başkalaşım · s. 37
Kemal Erbay Evci
Yedi yaşından otuz iki yaşına, yıllarla bölünmüş birinci tekil bir öykü: zorbalık ve şiddet karşısında önce boyun eğen, sonra öfkeyle savaşan, sonra kaçan bir kadının terapide bir bez bebekle çocukluğuna uzanması ve Sağlıklı Yetişkin'le gelen başkalaşım.

Cadı Avı · s. 40
Nur Metin Korkmaz
Ortaçağ Avrupası'nda bira üreten kadınlardan bugünün sosyal medya linçlerine: kadınları baskılamanın aracı olarak cadı avlarının tarihi ve toplumsal düzeyde işleyen Haklılık, Boyun Eğicilik ve Kusurluluk şemaları.

Kız Kardeşim Nedene İhtiyacın Yok · s. 42
Fulya Üstün Yılmaz
Önce kusurlu hissettirip sonra mükemmellik dayatan ataerkil sistem: Yüksek Standartlar şeması, içselleşen Beklentili Ebeveyn modu ve adaletin eşlik etmediği eşitlik. Değerli olmak için bir nedene ihtiyaç duyulmayan bir dayanışma sofrası üzerine.

Kadının Kendi Olma Mücadelesi · s. 45
Esra Arda
Ergenlikte beden ve giyime yönelik alaylardan anneliğin kutsallaştırılmasına, kariyerde ciddiye alınmamaktan yaşlanan ebeveynin bakımına: kadının her evrede tetiklenen Kusurluluk, Fedakârlık, Cezalandırıcılık şemaları ve Sağlıklı Yetişkin'le kendi olma mücadelesi.

Mücadele Şemaları Tanımakla Başlar · s. 48
Ayşe Yazgan
Babasının Talepkâr Ebeveyn tavrıyla Yüksek Standartlar şeması gelişen başarılı Nazlı, küçük kardeşinin nadir hastalığı için mücadele ederken Kuşkuculuk şemasının ördüğü duvarları yıkıyor ve bir kadın lider olarak önyargılarla karşılaşıyor.

Tutku ve Sanat: Frida Kahlo'nun Mücadelesi · s. 50
Yağmur Vardar
Çocuk felci ve tramvay kazasının ardından kronik ağrıyla yaşayan Frida Kahlo'nun resmi bir kaçış değil yüzleşme olarak kullanması: 2002 yapımı ‘Frida’ filmi ve ‘Kırık Sütun’ tablosu üzerinden İncinmiş Çocuk ve Sağlıklı Yetişkin.

Adsız Mücadeleci Kadınlar · s. 52
Dr. Canan Bayram Efe
Bir psikiyatristin devlet hastanesi polikliniklerinde tanık olduğu adsız kahramanlar: bakım yurdundaki iki kardeşi evlat edinen kadın, töre baskısından el emeğiyle çıkan genç kadın ve oğluna yirmi yıl bakan anne. Olumlu şemalara da bakma çağrısıyla.

Mücadelenin Adı: Anne · s. 55
Dr. Gökçen Güven
Kuşaktan kuşağa aktarılan Başarısızlık şeması ve Yüksek Standartlarla büyüyen bir annenin çocuğunun disleksi tanısıyla yüzleşmesi: Talepkâr Ebeveyn'in sesinden şema terapiyle kabule, imge çocuğun yasından gerçek çocuğu sevgiyle desteklemeye uzanan bir öykü.

Anneme Mektup Yazacak Olsaydım… · s. 57
Banu Dolaştır
Altmış yıl öfkesini yakıt yaparak çalışan bir anneye yazılmış bir mektup: anadan kıza en az üç kuşaktır süren Fedakârlık, Duygusal Yoksunluk ve Cezalandırıcılık üçgeni; hem onu anlamak hem de o olmamak.

Köşeler

En iyi 12 ‘Mücadele’ filmi · s. 59
Dr. Ece Eken
Persepolis'ten Mustang'e, Kadının Adı Yok'tan İnşallah Erkek Olur'a on iki film.

Şema Bulmacası · s. 60
Gülşah Sütlüoğlu, Mehmet Tükel
Erkek egemen sistemin kadınlara yüklediği yargı cümlelerinin hangi şemadan geldiğini bulduğunuz bulmaca. Çözümü dergide.

Şemanızı Anlamak İster misiniz? · Mod Kavramı Nedir? · s. 62
On sekiz şemanın ve modların kısa sözlüğü.

Bu sayının yazarları

Gülşah Sütlüoğlu, Semanur Konuk Düzgün, Nagihan Coşkun, Güliz Şan Etgür, Dr. Ece Eken, Berk Omay, Funda Doğan, Şahin Çiftçi, Berfin Akannaç, Gamze Dönmez Yürük, Ecem Doğanay Pıçak, Kemal Erbay Evci, Nur Metin Korkmaz, Fulya Üstün Yılmaz, Esra Arda, Ayşe Yazgan, Yağmur Vardar, Dr. Canan Bayram Efe, Dr. Gökçen Güven, Banu Dolaştır

Kapak

Kapakta Nagihan Coşkun imzalı bir resim var: kara kuşların arasında, dış giysilerini çıkarmış, kollarını göğsünde kavuşturmuş yürüyen bir genç kadın. Resim, Kasım 2024'te Tahran'daki üniversitesinde başörtüsü ve kıyafeti gerekçesiyle saldırıya uğrayınca dış giysilerini çıkarıp okulun bahçesinde yürüyerek protesto eden doktora öğrencisi Ahu Derya'yı (Mahya ‘Ahou’ Daryaei) anlatıyor. Dergimizin dört panelli kapak geleneğinde dört farklı renk yorumuyla yer alıyor; olayın öyküsü dergide 28. sayfada.