Kıskançlık ve Haset

Kıskançlık ve haset yok edilmesi gereken “kötü” duygular mı, yoksa eksikliğimizi hatırlatan insani sesler mi? İyi Hissetmek'in 26. sayısı kıskançlık ve haseti şema terapi gözüyle ele alıyor: sahip olma arzusu ile yitirme korkusunun kesişiminde beliren kıskançlığı, “bende yoksa onda da olmasın” diyen hasedi ve ikisinin de dibinde yatan karşılanmamış ihtiyaçları. Kabil ile Habil'den Salieri ile Mozart'a, Edison ile Tesla'dan sosyal medyadaki kıyaslara uzanan on dokuz yazı; öyküler, iki film ve bir dizi yazısı, on iki filmlik bir seçki, bir kitap ve bir şema bulmacası bu sayıda.

Bu sayıda

Editörden Mektup · s. 1
Dr. Ece Eken
Editörün bu sayfadaki ilk mektubu: “kıskançlık” ve “haset” sözcüklerinin kökeni, ikisinin de eksiklik duygusundan beslendiği ve bu insani duyguları “kötü” etiketinden ayırıp eksiğimize bakabilmenin cesareti üzerine.

Haset de Bizde, Kıskançlık da Çünkü İnsanız · s. 3
Güliz Şan Etgür
Kıskançlık kaybetme korkusuyla kurulan üç kişilik bir dramdır, haset ise ben ile öteki arasında yaşanır. İncinmiş Çocuk, Eleştirel Ebeveyn ve aşırı telafinin yanı sıra Polivagal Teori ile bu duyguların bedende ve “maaşallah” diyen kültürde bıraktığı izler.

Haset Duymak Üzerine · Haset duymak mı kötü yoksa hasetin getirdiği adalet kurgusu mu? · s. 6
Semanur Konuk Düzgün
“Bende yoksa onda da olmasın” diye kurulan yanlış bir matematik olarak haset. Suç Yükleyen ve Talepkâr Ebeveyn'in suçlayıcı seslerinden İncinmiş Çocuk'u koruyup adaleti başkasında değil, kendi karşılanmamış ihtiyacında aramak üzerine.

Neyin Telafisiyiz? · s. 8
Gülşah Sütlüoğlu
Psikoloji bilenler olarak neden hiç “yeterli” olamadığımızı soran bir merak. Başarısızlık ve Kusurluluk şemalarının telafisi, bir kaybın ardından acının hemen yorumlanmasına duyulan öfke ve imrenme, kıskançlık, haset arasında gidip gelen bir deneme.

Kayıp İhtimaller · “Sıradan yıkıcı hayal kırıklıkları, bastırıldıklarında intikam almak için geri dönerler.” · s. 10
Dr. Ece Eken
Bir dal çiçekle keyiflenebilen Toprak'a haset duyan eşi Ali ve annesi Aysel. Başarısızlık ve Kusurluluk şemaları ile Talepkâr Ebeveyn'in gölgesinde, kendinde olmayanı ötekinde söndürmeye çalışanların öyküsü.

Yastık ve Beyaz Pudra · “İnsan en çok kendini kıskanıyor aslında. Olamadığı, unutulduğu, sevilemediği halini…” · s. 12
Nagihan Coşkun
Kardeşinin doğumuyla “tahtından inen” dört yaşındaki bir çocuğun yastıklı “şafak operasyonları”ndan sıra arkadaşının sarı saçlarına: Duygusal Yoksunluk, Kusurluluk ve Başarısızlık şemaları üzerinden kıskançlığa dair kişisel bir anlatı.

Akım Savaşları · s. 14
Ecem Doğanay Pıçak
Çocukken idealize edilen Edison ve Tesla'yla yaşadığı akım rekabeti. Haklılık, Statü Arayıcılık ve Yüksek Standartlar şemalarının etkisinde kıskançlığın hasede ve düşmanlığa dönüştüğü yer ve kıskançlığın aslında bize verdiği mesaj.

Keşke Tanınsam · s. 16
Berfin Akannaç
Tanınmaya duyulan imrenmeden yola çıkan, kendiyle konuşan bir yazı: imrenme, kıskançlık ve haset arasındaki fark ve Yetersizlik, Haklılık ve Onay Arayıcılık şemalarının hasedi nasıl beslediği. “Kıskançlık eşit değildir hasede.”

Âraf · s. 18
Kemal Erbay Evci
Kardeşi Habil'i öldürdükten sonra çorak bir çölde pişmanlıkla bekleyen Kabil'in karşısına Mevlâna, Âdem ve Yusuf çıkıyor. Duygusal Yoksunluk'tan doğan haset, Cezalandırıcı Ebeveyn'in ıstırabı ve affetmeye uzanan bir öykü.

“Ben de İsterdim” · Dört hikâye dört farklı yaşam · s. 20
Mehmet Tükel
Terfi alan bir iş arkadaşı, evlenen en yakın arkadaş, LinkedIn'de bir başarı haberi, işe yeni gelen parlak biri: Sinan, Deniz, Mine ve Mahir'in kıskançlığının ardındaki Yüksek Standartlar, Kusurluluk, Statü Arayıcılık ve Duyguları Bastırma şemaları.

Tanrı'nın Seçimi · ‘Amadeus’ filmi üzerinden · s. 22
Gamze Dönmez Yürük
Tanrı'yla pazarlığa giren Salieri'nin, dehayı “yakışıksız bir çocuğa” veren seçime öfkesi: Fedakârlık, Büyüklenmeci Aşırı Telafi ve Mozart'ın ardındaki İncinmiş Çocuk. Filmin tarihsel gerçeklerle örtüşmediğine dair bir notla.

Kıskançlık: Hiyerarşide Altta Hissetme · s. 25
Berk Omay
Babasının aşağılamalarıyla büyüyen Volkan'ın Kusurluluk şemasını Haklılık ve Büyüklenmeci modla örtmesi ve sınıfa gelen Mert'e duyduğu kıskançlık. “Bakımveren” ve “rekabetçi” toplumsal zihinselleştirme üzerinden altta kalma korkusu.

Yeşil Gözlü Canavar · Kıskançlık: Hangi şemanın gölgesinde? · s. 30
Ogün Turgut
Shakespeare'in ‘Othello’sundaki “yeşil gözlü canavar”dan Klein ve Freud'a, sevme kapasitesinin gelişimi. Terkedilme ve Duygusal Yoksunluk şemalarının gölgesinde, dozunda tat veren, fazlası ilişkiyi boğan bir tuz olarak kıskançlık.

Bu Kimin Hayatı? · s. 32
Ayşe Yazgan
Sevgilisinin takip ettiği sosyal medya fenomenleriyle kendini kıyaslayan Deniz'in güzellik algısının değişmesi. Kendini Feda, Yüksek Standartlar ve Kusurluluk şemaları üzerinden kıyaslamanın getirdiği kıskançlık ve kendi rengimize dönmek.

“Kalbim Sana Ait, Yaralarım Geçmişe” · Kıskançlık ve şemalarla gölgelenen bir ilişki üzerine psikolojik bir anlatı · s. 34
Dr. Ezgi Özkan
Sevgilisi Ömer'in “gülme kimseye” mesajıyla huzursuzlanan Selin. Abisiyle kıyaslanarak büyüyen Ömer'in Kusurluluk ve Terkedilme şemaları ile Selin'in Boyun Eğicilik ve Onay Arayıcılık şemalarının birbirini tetiklediği bir döngü.

Sevgi Kontrol Etmez · s. 36
Cansu Milcan
Kıskançlık sevgi mi, kontrol mü? Elif'in kıyafetlerine ve arkadaşlarına karışan Ercan'ın Terkedilme ve Kusurluluk şemaları, Elif'in Boyun Eğicilik'i ve kıskançlığı içgörüye çeviren Sağlıklı Yetişkin üzerine kurgusal bir öykü.

Emel'in Yarışı · Kıskançlık ve hasete Şema Terapi açısından bakmak · s. 39
Büşra Keleş
Sınıfındaki öteki üç Emel'den ayrışmak için hep yarışan, annesi ve öğretmeni tarafından kıyaslanan Emel'in Kusurluluk, Onay Arayıcılık ve Yüksek Standartlar şemaları ve ona yalnızca var olduğu için değerli olduğunu hissettiren bir rehberle tanışması.

“Kıskançlığın Ateşi Bütün Benliğimi Sarmıştı” · Zeki Demirkubuz'un ‘Kıskanmak’ filmi üzerinden · s. 41
Seda Arı Üzer
1930'ların Zonguldak'ında yengesi Mükerrem'in yasak ilişkisine sessiz kalıp abisinden intikam alan Seniha: Boyun Eğicilik, Kusurluluk ve Duygusal Yoksunluk şemalarıyla kıskançlığın hasede dönüşmesi.

Mod Karakutusunda Kıskançlık · s. 45
Dr. Gökçen Güven
Örnek öğrenci seçilemeyince arkadaşının silgisini çöpe atan dokuz yaşındaki Kırmızı'yla bir seans: Mod Karakutusu ve kuklalarla Kıskanç mod, Talepkâr mod, Öfkeli ve İncinmiş Çocuk'la konuşan Akıllı Bilge mod.

Haset ve Kusurluluk Şeması · ‘Ripley’ dizisi üzerinden · s. 47
Yağmur Vardar
Patricia Highsmith uyarlaması dizide Dickie Greenleaf'e hayranlığı kıskançlığa ve takıntıya dönüşen Tom Ripley: Kusurluluk ve Statü Arayıcılık şemaları, Kurnaz Avcı mod ve kimlikle bütünleşmiş bir hayatta kalma stratejisi olarak haset.

Köşeler

Bir Kitap: Will Heinrich'in ‘Kralın Laneti’ romanı üzerine · s. 49
Dr. Ece Eken
Mondrian'ın bir resmi karşısında ressamlığı bırakan Joseph ve bir gün verandasında uyurken bulduğu çocuk Abel: Kusurluluk, haset ve gölge yan üzerine bir ilk roman.

En iyi 12 ‘Kıskançlık / Haset’ filmi · s. 51
Dr. Ece Eken
Orson Welles'in Othello'sundan Amadeus'a, Kıskanmak'tan Sarayın Gözdesi'ne on iki film.

Şema Bulmacası · s. 52
Özge Temiz, Mehmet Tükel
Kıskançlık ve hasetle ilgili düşüncelerin hangi şemadan geldiğini bulduğunuz bulmaca. Çözümü dergide.

Şemanızı Anlamak İster misiniz? · Mod Kavramı Nedir? · s. 54
On sekiz şemanın ve modların kısa sözlüğü.

Bu sayının yazarları

Dr. Ece Eken, Güliz Şan Etgür, Semanur Konuk Düzgün, Gülşah Sütlüoğlu, Nagihan Coşkun, Ecem Doğanay Pıçak, Berfin Akannaç, Kemal Erbay Evci, Mehmet Tükel, Gamze Dönmez Yürük, Berk Omay, Ogün Turgut, Ayşe Yazgan, Dr. Ezgi Özkan, Cansu Milcan, Büşra Keleş, Seda Arı Üzer, Dr. Gökçen Güven, Yağmur Vardar

Kapak

Kapakta birbirine bakan iki insan profili var; profillerin içinde bir ağaç, otlarla kaplı bir kır ve iki küçük insan figürü görülüyor. Görsel, dergimizin dört panelli kapak geleneğinde dört ayrı renk yorumuyla yer alıyor. Künye sayfasındaki nota göre resmin adı “Kabil ile Habil”; dergide 18. sayfada başlayan “Âraf” öyküsü, Kabil'in kardeşini öldürdükten sonraki pişmanlığını anlatıyor ve resmin siyah-beyaz hâli 19. sayfada bu öykünün içinde yer alıyor.