Umut

Şiddetin gözyaşından bol olduğu bir çağda umut nerede; bizi ayağa kaldıran bir güç mü, oyalayan bir yanılsama mı? İyi Hissetmek'in 22. sayısı, Hüsran ve Beklenti sayısının devamı olarak umudu şema terapi gözüyle ele alıyor: Sağlıklı Yetişkin'in gerçekçi umudunu, şemaların ve başetme modlarının umudunu, bir başaçıkma tepkisi olarak umutsuzluğu ve kolay iyilik vaat eden umut tacirlerini. Yirmi iki yazı; öyküler, üç film yazısı, bir şarkı ve bir kitap okuması, on iki filmlik bir seçki ve bir şema bulmacası bu sayıda. Sayfa aralarında Nâzım Hikmet'ten Özdemir Asaf'a ve Ahmed Arif'e umut üzerine dizeler, filmlerden umut sözleri var.

Bu sayıda

Editörden Mektup · s. 1
Gülşah Sütlüoğlu
Hüsran sayısının ardından bir soluk olsun diye seçilen umut ve şiddetin gözyaşından bol olduğu bir çağda umut üzerine yazmanın zorluğu. Pokut yaylasında yazılmış, sayıyı dünyanın çocuklarına, hayvanlara ve kuşaklardır mücadele eden kadınlara sunan bir mektup.

İnsanlığı Büyütmek · s. 3
Gülşah Sütlüoğlu
Eylül 2024'te Malatya'da, 6 Şubat depremlerinden etkilenen insanlarla kurulan bir paylaşım çemberinin ardından yazılmış bir deneme. Geçmişte, şimdide ya da gelecekte takılı kalan zihinlerin şemaları, bir kımıldanma olarak umut ve Nâzım Hikmet'in ‘Büyük İnsanlık’ şiiri.

Bir Şehrin Masal Ezgisi · “Umudun ayak seslerini okşuyoruz.” · s. 6
Nagihan Coşkun
Yitirilen canlarla ve gündemin acılarıyla umudun çepersiz kaldığı günlerde depresyonun dibi ve Karamsarlık, Dayanıksızlık şemalarının felaket senaryoları. İncinmiş Çocuk'un elini tutan Sağlıklı Yetişkin ve kuruyacağından korkulan toprağa inadına zeytin fidanı dikmek olarak umut.

Umut Zamansızdır · s. 9
Nur Metin Korkmaz
Kadın cinayetlerinin arttığı günlerde umudunu yitiren Şenay'ın terapi yolculuğu. Kusurluluk, Dayanıksızlık, Boyun Eğicilik ve Karamsarlık şemalarını tanıyan ve yıldızları göremiyor olmanın yıldız olmadığı anlamına gelmediğini öğrenen birinin ağzından bir öykü.

Ağır Ağır Çıkacaksın Bu Merdivenlerden · s. 13
Hande Cesur Akın
Stephen W. Porges'in Polivagal Teorisi'nin merdiven benzetmesiyle umut: donakalmadan savaş ya da kaç basamağına, oradan güvende ve bağlantıda hissedilen tepeye. Modların sinir sistemindeki karşılıkları ve vagus sinirini uyaran nefes, soğuk su, şarkı gibi ucuz yollar.

Sen İste Yeter ki · s. 16
Dr. Ece Eken
İstediği her şeyin olacağına inandırılarak büyüyen birinin umut sandığı heybe: Büyüklenmeci mod, Talepkâr Ebeveyn ve Başarısızlık şemasıyla dolan bir istemek zorunluluğu. Babaanneden toruna teslimiyetten aşırı telafiye dönüşen kaygı ve sınırları kabul edince doğabilen umut.

Belli mi Olur… · s. 18
Berk Omay
Basketbol hayalinden yurtdışı bursuna, aşktan iş ortaklığına, her fırsatı “belli mi olur” diyerek geri çeviren ve hep başkalarını şanslı bulan Adnan'ın öyküsü. Kendini gerçekleştiren Karamsarlık şeması ve Pollyannacılık değil, gerçekçi umut taşıyan Sağlıklı Yetişkin.

Romantik İlişkilerde Umut · s. 21
Şahin Çiftçi
İlişkiye dair hissettiğimiz umut gerçek mi, yoksa “şema kimyası”nın bir parçası mı? Ruh eşi umudunun “eşim değişecek” umuduna dönüşmesi, Terkedilme ve Duygusal Yoksunluk şemalarının hayal kırıklığı döngüleri ve vazgeçebilmenin getirdiği yeni umutlar.

Her Şey Çok Güzel Olacak! · s. 23
Güliz Şan Etgür
Karamsarlık şemasının “nasıl olsa kötüye gider” dediği yerde “ya güzel olursa?” diye soran umut. Ömer Vargı'nın ‘Her Şey Çok Güzel Olacak’ filminde hep paçayı kurtaran Altan'ın iyimserliği ile ağabeyi Nuri'nin temkini üzerinden bir film okuması.

Dile Benden Ne Dilersen… · s. 25
Gamze Dönmez Yürük
Hıdırellez'den dilek ağacına ve marteniçkaya, dilek ritüelleri umudu canlandırır; ama yalnız Sağlıklı Yetişkin değil, şemalar da umut eder. On sekiz şemanın her birinin dileği ve Talepkâr Ebeveyn'in beklentilerinden arındırılmış yeni yıl dilekleri.

Kalmaz Böyle Sen Bırakmazsan · s. 28
Berfin Akannaç
Didem Madak'ın kardeşine yazdığı dizelerden Pollyanna'ya mektuplarına: umutsuzluk olmadan umudun anlamı kalmaz. Aynı iş gününe Başarısızlık şemasının ve Sağlıklı Yetişkin'in gözlüğüyle bakan ve odada çoğunlukla bir lamba düğmesi olduğunu hatırlatan bir yazı.

Umut Her Zaman Var · s. 30
Büşra Keleş
Bebeklikte anneyle kurulan bağdan yetişkin ilişkilerine: hatırlamadığımız bir dönemde oluşan Duygusal Yoksunluk ve Kuşkuculuk şemaları ve o gün hayatta kalmak için geliştirilen stratejiler. Başımıza gelenlerle başaçıkabilme potansiyeli ve her zaman var olan umut.

Pandora'nın Kutusu: Umut · s. 34
Funda Doğan
Pandora'nın kutusunda kötülüklerle birlikte kalan tek duygu: umut. Yoksunluğa tahammülle büyüyen umut etme kapasitesi, Eleştirel Ses'in genellemeleri ve Yılmaz Güney'in ‘Umut’ filmi eşliğinde, Sağlıklı Yetişkin'in gerçekçi umudunu başetme modlarının umudundan ayırmak.

Yarının Faresi · “Korktukça tutsak, umut ettikçe özgürsün.” · s. 36
Ecem Doğanay Pıçak
Umutsuzluğu en iyi anlatan iki başetme yolu: Başarısızlık şemasına Teslim olmak ve Dayanıksızlık şemasıyla Kaçınmak. Samuel Smiles'ın kaygıyı yarının faresine benzeten sözü eşliğinde, İncinmiş Çocuk'a “Ben buradayım” diyen Sağlıklı Yetişkin.

Küçük Prens ve Umut Üzerine · s. 39
Kemal Erbay Evci
Yol kenarında bozulan arabanın yanında kızıyla çekilen bir halaydan Küçük Prens'in asteroitlerine: Statü Arayıcılık şemasıyla kral, Büyüklenmeci modla kendini beğenmiş adam, Yüksek Standartlar'la işadamı. Direksiyonda Sağlıklı Yetişkin, yan koltukta Mutlu Çocuk varken umut.

Umut – Gerçeklik İçerisinden Geçen Yoldan · s. 42
Dr. Canan Bayram Efe
Tek seansta bilincin altını temizlemeyi vaat eden “umut tacirleri” ve sihirli değnek gibi bir ilaç beklentisi. Yüksek Standartlar, Dayanıksızlık ve Karamsarlık şemalarının tedaviye bağlanan umuda etkisi ve ilaçla psikoterapinin gerçekçi yolundan geçen umut.

Sevgi için Umut: Sevebilmeye mi Sevilebilmeye mi Dair · s. 44
Semanur Konuk Düzgün
Sevilebilir olduğunun onayını başkalarının gözünde arayanlar için umut, verildiği gibi geri alınabilen bir lütuftur. Terkedilme, Duygusal Yoksunluk ve Kusurluluk şemalarında sevgi umudu ve terapi ilişkisinde kendini koşulsuz kabule doğru atılan adımlar.

Masallar ve Umut Üzerine · s. 46
Dr. Meliha Öztürk
90'lar şarkılarından ‘Süper Baba’nın jenerik şarkısına: ebeveyn işlevi çocuğa bir masal anlatmaya benzer, çocuk dünyanın nasıl bir yer olduğunu ve neyi umut edebileceğini oradan öğrenir. Umudu az masalların şemaları ve terapide birlikte yazılan umutlu masallar.

Hayallerde Saklandım · s. 49
Dr. Gökçen Güven
Mete Kayagil'in ‘Hayallerde Saklandım’ şarkısındaki sessiz çocuğu şema terapi kavramlarıyla okumak: Sosyal İzolasyon ve Başarısızlık şemaları, içselleşen eleştirel sesler, hayallere saklanan Kopuk Korungan ve nakaratla gelen umut.

Hayat Kısa Kendini Farket · s. 51
Ayşe Yazgan
Umudu ortaya çıkaran inançtır. Kavgalı bir evde görülmeden büyüyen Yunus'un Kendini Feda, Duygusal Yoksunluk ve Karamsarlık şemaları ve kansere yakalandıktan sonra kendine ilk kez “Ben ne yapmak istiyorum?” diye sorabilmesi.

Umut ve Şema Terapi: Zor Zamanlarda Umut Yeşerir mi? · s. 53
Simge Alevsaçanlar
Şemalar, ideal olanın mümkün olmadığını sorgulamadan kabul ettiğimiz derin umut kayıplarıdır. “Hiç umut etmezsem incinmem” diyen bir başaçıkma tepkisi olarak umutsuzluk, uzun erimdeki bedeli ve yeniden denemeye cesaret etmek olarak umut.

Umuda Yolculuk · ‘Good Will Hunting’ filmi üzerinden · s. 55
Merve Balkaya
Gus Van Sant'ın filminde Will'in Kırılgan ve Öfkeli Çocuk modları, yeteneğinden ve Skylar'dan kaçışı ve zekâsını silah gibi kullanan Aşırı Telafi'si. Terapist Sean'ın sabırlı yeniden ebeveynliğiyle umuda açılan yol.

Olumlu Şemalar ve Umut · ‘The Pursuit of Happyness’ filmi üzerinden · s. 57
Yağmur Vardar
Gabriele Muccino'nun filminde Chris Gardner'ın bütün talihsizliklere rağmen umutlu kalabilmesi. Uyum bozucu şemaların yanında İyimserlik ve Duygusal Doyum gibi olumlu şemalar ve Çaresiz Çocuk'a umut aşılayan Sağlıklı Yetişkin.

Köşeler

En iyi 12 ‘Umut’ filmi · s. 59
Dr. Ece Eken
Gün Doğmadan Önce'den Küçük Kadınlar'a, Amélie'den Yaşamın Kıyısında'ya ve Yaman Tilki'ye on iki film.

Şema Bulmacası · s. 60
Özge Temiz, Mehmet Tükel
Umutla ilgili düşüncelerin hangi şemadan geldiğini bulduğunuz bulmaca. Çözümü dergide.

Şemanızı Anlamak İster misiniz? · Mod Kavramı Nedir? · s. 62
On sekiz şemanın ve modların kısa sözlüğü.

Bu sayının yazarları

Gülşah Sütlüoğlu, Nagihan Coşkun, Nur Metin Korkmaz, Hande Cesur Akın, Dr. Ece Eken, Berk Omay, Şahin Çiftçi, Güliz Şan Etgür, Gamze Dönmez Yürük, Berfin Akannaç, Büşra Keleş, Funda Doğan, Ecem Doğanay Pıçak, Kemal Erbay Evci, Dr. Canan Bayram Efe, Semanur Konuk Düzgün, Dr. Meliha Öztürk, Dr. Gökçen Güven, Ayşe Yazgan, Simge Alevsaçanlar, Merve Balkaya, Yağmur Vardar

Kapak

Kapakta Banksy'nin ‘Balonlu Kız’ duvar resminden uyarlanan görsel var: kalp biçimli bir balona uzanan küçük bir kız. Görsel, dergimizin dört panelli kapak geleneğinde yer alıyor; her panelde zemin de balon da başka bir renkte. Dergide 15. sayfadaki kısa yazı, 2002'de Londra'da Waterloo Köprüsü yakınlarında ilk kez resmedilen bu imgenin öyküsünü ve balonun kızın elinden mi kaçtığı, yoksa kızın onu yakalamak üzere mi olduğu sorusunu anlatıyor.